Van modewoord tot toegevoegde waarde: AI in de digitale onderneming

Van kansen in de klantbeleving tot radicale efficiëntieverbeteringen: AI is een gamechanger als je weet hoe je het moet toepassen. Toch schuilt er een risico in een onzorgvuldige implementatie. Hoe kan AI op een waardevolle en verantwoorde manier worden ingezet? Data to Value-expert Anton Bubberman schetst de huidige stand van zaken en biedt bedrijven en hun leiders tools om AI strategisch te integreren in de moderne digitale onderneming.

Iedereen heeft inmiddels wel enige ervaring met AI en dus ook een mening erover. Interessant genoeg lopen die meningen sterk uiteen. Sommigen beschouwen het als een overdreven hype, terwijl anderen waarschuwen dat we de kracht ervan onderschatten. Sommigen zien vooral kansen in AI, anderen zien bedreigingen – mogelijkheden versus verantwoordelijkheden.

Zoals bij veel technologische vooruitgangen, zijn we geneigd de impact op de korte termijn te overschatten en de effecten op de lange termijn te onderschatten. Technologiebedrijven dragen bij aan deze neiging door te pochen over technologie die nog in ontwikkeling is – het duurt vaak jaren voordat die op de markt komt. En als dat dan gebeurt, zijn we niet meer onder de indruk. Op zulke momenten onderschatten we de werkelijke veranderingen die het teweeg kan brengen.

Neem bijvoorbeeld big data, waar de hype van jaren geleden grotendeels is weggeëbd. Daardoor bestempelen we het achteraf als een hype. Maar laten we niet vergeten: onze investeringen in big data hebben ons tools opgeleverd zoals grote taalmodellen als ChatGPT, die pdf's, foto's, audio- en videobestanden kunnen lezen en interpreteren zonder ze te openen. En dit is nog maar het begin.

Drie cruciale succesfactoren

Gezien deze ontwikkelingen is het zeker de moeite waard om een ​​AI-gestuurde digitale onderneming te worden. Om dit te bereiken, spelen drie fundamentele succesfactoren een rol. Ik vergelijk deze graag met schaken, jazz en filosofie. Maar laten we eerst eens kijken waar we nu staan…

De Europese wetgeving definieert AI als een machinegebaseerd systeem dat is ontworpen om in verschillende mate autonoom te werken. Het kan zich aanpassen aan omstandigheden om uiteenlopende resultaten te leveren, zoals voorspellingen, creaties, aanbevelingen en beslissingen die van invloed zijn op fysieke of virtuele omgevingen.

AI wordt krachtiger naarmate de autonomie en het aanpassingsvermogen toenemen. We bewegen ons van relatief eenvoudige, op regels gebaseerde computersystemen naar de heilige graal: algemene kunstmatige intelligentie (AGI), die de cognitieve vermogens van de mens evenaart. AI kan nu al zelfstandig complexe taken uitvoeren in diverse domeinen en leert zich aan te passen aan nieuwe situaties.

Van robothond tot backoffice-medewerker

Sommige experts geloven dat AGI nog een halve eeuw verwijderd is; anderen denken dat we het rond 2025 zullen bereiken. Tot die tijd bevinden individuen en organisaties zich op een continuüm tussen het consumeren en het ontwikkelen van steeds geavanceerdere digitale intelligentie. AI zal zich steeds meer inbedden in de besturingssystemen en applicaties van onze apparaten en systemen, gekoppeld aan zowel persoonlijke als zakelijke data. Maar welke stappen ondernemen wij zelf, als leiders en als bedrijven?

Bij Anderson MacGyver helpen we organisaties om digitale ondernemingen te worden. We hebben hiervoor een model ontwikkeld, gebaseerd op vijf cruciale bouwstenen. De kern wordt gevormd door 'digitale slimheid' in combinatie met 'gedeelde data', ondersteund door 'digitale infrastructuur' aan de basis, met 'klantervaring' en de 'operationele ruggengraat' aan weerszijden. Daarnaast is de digitale onderneming ingebed in een ecosysteem van klanten, partners en andere belanghebbenden.

Op het gebied van AI zijn de mogelijkheden enorm: van robothonden die fysieke productieomgevingen scannen tot intelligente frontofficesystemen voor diverse vormen van menselijke communicatie – sociaal, ondersteunend, adviserend en meer, in elke taal. En daarnaast zijn er tools om zowel de klantervaring als de operationele processen in de backoffice te monitoren en te verbeteren.

Vooruitdenken, improviseren, filosoferen

Net als bij schaken draait AI om vooruitdenken, plannen en evalueren. Het speelveld verandert voortdurend, net als de kansen en bedreigingen binnen uw organisatie en ecosysteem. Organisaties en hun leiders moeten wendbaar blijven en altijd nadenken over de volgende stap.

De connectie met jazz schuilt in het ogenschijnlijke gemak waarmee gespeeld en geïmproviseerd kan worden, wat vaak de lange oefenperiode maskeert die ervoor nodig is. Naast fysieke vaardigheden moet men ook theoretische kaders beheersen. Meesterschap vereist toewijding, zowel op het gebied van technische vaardigheden als sociale vaardigheden, zoals de interactie met andere bandleden.

Ook in de digitale wereld is, naast de technische vereisten, een AI-gedreven cultuur essentieel. Deze cultuur moet de resultaten kritisch beoordelen op hun toegevoegde waarde en ethische aspecten. Hoewel muziek en jazz voor mij hobby's zijn, kan AI binnen een organisatie niet als een bijproject worden beschouwd. Echte beheersing vereist een aanzienlijke investering.

AI vereist ook een filosofisch besef van de ethische impact ervan. Het heeft de potentie om individuen, organisaties en anderen aanzienlijk vooruit te helpen, maar deze kracht brengt ook risico's met zich mee. Net als een scalpel van een chirurg kan AI in bekwame handen wonderen verrichten, maar schade aanrichten bij misbruik of onjuist gebruik. Met tools zoals AI moet men zich beschermen tegen risico's zoals informatiebubbels, verkeerde voorstelling van zaken en vooringenomenheid.

Bouwen aan een betere wereld

We moeten ons bewust blijven van hoe we AI inzetten voor onze klanten en andere belanghebbenden. Ze moeten ons kunnen vertrouwen, op ons kunnen rekenen en weten dat we de impact ervan op hen begrijpen. Ja, er zullen banen verdwijnen en nog meer banen zullen veranderen. Maar in bekwame handen – met het juiste beleid, de juiste richtlijnen, de juiste mentaliteit en het juiste gedrag – heeft AI de potentie om grote dingen te bereiken. Bijvoorbeeld het creëren van een intelligente en schaalbare digitale onderneming. En misschien zelfs een betere wereld om in te leven.

Naarmate AI steeds meer verweven raakt met ons dagelijks leven en onze bedrijfsvoering, is het aan bedrijven en hun leiders om de toepassing ervan in goede banen te leiden. Welke eerste stap zet u vandaag?

Anton Bubberman is Senior Management Consultant en Guild Lead Data to Value bij Anderson MacGyver. Hij heeft uitgebreide ervaring met technologie en data in diverse sectoren, van gezondheidszorg tot energie en financiën.