CIO Masterclass: Strategieën voor het digitale ecosysteem

'Ken je rol en waarde binnen het grotere geheel'

Moderne zakelijke ecosystemen zijn als digitale jungles: complex, dynamisch en vol onderlinge afhankelijkheden. Tijdens de recente CIO Masterclass van Anderson MacGyver kregen leiders uit de tech- en zakenwereld een diepgaand inzicht in hoe organisaties relevant kunnen blijven binnen de netwerkeconomie en -maatschappij. Van de blunders van Tesla tot lokale helden, de masterclass liet zien dat technologie slechts een deel van het verhaal is…

"Net als veel anderen denk ik bij het woord ecosysteem meteen aan de natuur," aldus de moderator. Fiep Warmerdam in haar openingsrede. "Bijvoorbeeld, de 'Cirkel des Levens' van De LeeuwenkoningWaar alles met elkaar verbonden en in balans is: de leeuw jaagt op de gazelle, maar voedt het gras waarop herbivoren grazen na zijn dood. Een verstoring van dit evenwicht, veroorzaakt door hebzucht of een gebrek aan respect, leidt uiteindelijk tot ellende voor iedereen. Een soortgelijk evenwicht geldt voor de meeste van onze zakelijke ecosystemen.”

De moderator zelf werkte ooit bij een e-commerceplatform dat, om waarde te leveren aan klanten, afhankelijk was van de juiste partners binnen een breed en complex samenwerkingsverband. Het bedrijf stelt productleveranciers in staat om het beheer en de publicatie van productgegevens te automatiseren via verschillende marketing- en verkoopkanalen. Voorbeelden van platforms waarmee het integreert zijn Zalando, eBay, Google Shopping, Amazon, Facebook en Instagram. Daarnaast maakt het verbinding met prijsvergelijkingswebsites.

"Veel verschillende partners, en dus veel integraties en datastromen", zegt de consultant van Anderson MacGyver, die meteen drie fundamentele kenmerken van digitale ecosystemen benadrukt. Het is ook belangrijk dat de juiste spelers erbij betrokken zijn. "Voor toonaangevende spelers ben je pas interessant als je samenwerkt met andere grote namen." API's en software als ruggengraat zorgen voor een hoge mate van flexibiliteit, wat betekent dat het essentieel is om continu waarde toe te voegen en je positie binnen de dynamiek van het ecosysteem te behouden.

Tesla is een schande.

De snelheid waarmee je waarde binnen een ecosysteem kan veranderen, wordt geïllustreerd door een collega. Robbert Petterson Met een actueel voorbeeld. "Zijn er hier Tesla-rijders? Zo weinig? Wie schaamt zich er te veel voor om het toe te geven?" De consultant en onderzoeker verwijst naar Elon Musks controversiële acties rond nepnieuws op zijn X-platform, zijn openlijke steun voor Trump en zijn betrokkenheid bij de Europese politiek. "Het resultaat is een dramatische daling van de vraag naar zijn merk, terwijl de vraag naar elektrische auto's gelijk blijft. Concurrenten profiteren hier natuurlijk van."

De boodschap van Robbert Petterson is: onderschat nooit de rol van consumenten en burgers. "Het is cruciaal om te weten wat zij belangrijk en waardevol vinden." En die waarde lever je over het algemeen niet alleen, zeker niet in een wereld met toenemende digitale onderlinge verbondenheid. "Je moet dus een helder inzicht hebben in het ecosysteem waarin je opereert." Om dit te vergemakkelijken, heeft Anderson MacGyver de ValueWeb ontwikkeld, die alle actoren en hun onderlinge relaties visualiseert.

Om effectief deel te nemen aan een dergelijk partnerschap, zo betoogt de consultant, moet je een basis leggen voor een samenwerking. Digitale onderneming. Vijf essentiële en nauw met elkaar verbonden bouwstenen vormen de basis van een moderne organisatie: een onderscheidende klantervaring, een stabiele en efficiënte operationele basis, een adequate digitale infrastructuur, gedeelde data en digitale intelligentie. Alles moet aansluiten op uw positie binnen uw digitale ecosysteem. Het gaat niet alleen om de juiste technologie, maar ook om de juiste vaardigheden, leiderschap en governance. Dit maakt het bouwen van een digitale onderneming tot een strategische kwestie.

Voorbeelden uit de echte wereld

Hij geeft drie voorbeelden waarin een van de vijf bouwstenen de springplank naar succes vormt. Om te groeien, werkte een specialist in montagematerialen voor zonnepanelen aan een digitaal 'installateurstraject' om de relaties met de installateurs die de eindklant bedienen te verbeteren. Een grote leasemaatschappij wil 's werelds eerste volledig digitale 'Car as a Service'-aanbieder worden. De nieuwe, geïntegreerde en schaalbare infrastructuur is wereldwijd uniek en kan als 'white label'-platform worden aangeboden. Een netbeheerder zet stappen vooruit door data en intelligentie te gebruiken om zijn hoogspanningsnet voor te bereiden op de energietransitie.

Om als digitale onderneming de juiste stappen te zetten, is het essentieel om de wensen en belangen van andere partijen binnen het digitale ecosysteem te begrijpen. "Houd consumenten en burgers goed in de gaten", concludeert Robbert Petterson. "Onderzoek hoe u zich het beste bij hen kunt aansluiten en uw positie binnen dit dynamische samenspel van actoren als digitaal bedrijf kunt versterken."

Zou je liever deel uitmaken van het digitale ecosysteem van iemand anders, of zou je er zelf een willen creëren? Deze vraag staat centraal in de presentatie van Lauri Koop, voormalig CEO van DPG Media Online Services en tot eind eerste kwartaal van dit jaar hoofd van Aimwel: een dochteronderneming van DPG die marketingcampagnes voor de recruitmentsector automatiseert. De Fins-Estse techleider gaf vervolgens een fascinerend inzicht in de dynamiek van online media, waar je te maken krijgt met de dominantie van Amerikaanse techreuzen.

Technologie als motor

Technologie speelt een centrale rol in hoe moderne ecosystemen de klant bedienen. "Kijk naar Uber, Spotify, Apple, Amazon, Microsoft, Google, enzovoort", zegt Lauri Koop. "Elk groot bedrijf wil zijn eigen ecosysteem." De winst zit hem in verschillende aspecten: nieuwe inkomstenstromen en bedrijfsmodellen, versnelde adoptie van nieuwe technologieën, lagere kosten en efficiëntere processen. En last but not least, ze geven de eigenaar macht en controle.

"Als je eenmaal een ecosysteem hebt of er deel van uitmaakt, kunnen anderen je er niet zomaar uitduwen", vervolgt de CEO van Aimwel. "Minstens vijf van de zeven grootste bedrijven ter wereld hebben een digitaal ecosysteem of zijn ermee bezig." Alleen oliemaatschappij Aramco en chipfabrikant Nvidia – die hard werkt aan een ecosysteem met softwarebedrijven – blijven traditioneler. Het is ook duidelijk dat de Amerikanen deze dynamiek beheersen.

Wat betekent dit voor zijn eigen professionele domein? Feit is dat mediabedrijven sterk oververtegenwoordigd zijn in online zoekresultaten, omdat ze zoveel informatie delen en zoekmachinevriendelijke artikelen met elkaar verbinden. Ze kunnen ook de link vormen naar een reeks affiliate-partnerschappen en handige apps, waardoor mensen, producten en diensten met elkaar in contact komen. Ze moeten echter wel zichtbaar zijn binnen de omgevingen van techreuzen zoals Meta en Google, die een groot deel van de macht in handen hebben.

Je eigen ecosysteem opbouwen

Samenwerken met deze grote spelers kost een hoop geld. "Bijna de helft van elke euro die aan reclame wordt uitgegeven, belandt in de zakken van techreuzen en kleinere spelers in het ecosysteem", zegt Lauri. Daarom is het voor mediabedrijven de moeite waard om de controle over hun eigen ecosysteem te behouden.

Dit kan worden bereikt door bedrijven zoals DPG Media die eenmalige toestemming verlenen voor commerciële acties voor al hun titels en merken. Dit vergroot hun bereik aanzienlijk. Hierdoor ontstaan ​​lokale helden: succesvolle, ecosysteemachtige platforms, zoals Funda.nl en Bol.com. Open ecosystemen hebben volgens Lauri Koop de grootste kans op succes omdat ze meer waarde bieden aan de eindgebruiker.

Lauri sluit af met een samenvatting van de belangrijkste punten voor iedereen die een leidende positie in een digitaal ecosysteem wil verwerven: weet wat de gebruiker wil en wat je kunt bieden, werk samen met de juiste strategische partners en wees je bewust van de potentiële impact van nieuwe activiteiten. Je wilt niet dat succes op één gebied ten koste gaat van andere waardevolle activiteiten.

Is de zoekmachine uit de race?

Tijdens de interactieve vraag- en antwoordsessie kwam een ​​interessant punt naar voren. Een van de deelnemers aan de masterclass gaf aan geen zoekmachines meer te gebruiken, maar in plaats daarvan online te navigeren via ChatGPT en andere AI-diensten. Lauri Koop bevestigde dat dit een zichtbare trend is. "Bezoekers vinden steeds vaker hun weg via nieuwe kanalen. Het is duidelijk dat bedrijfsmodellen zullen veranderen."

De opkomst van AI benadrukt eens te meer de volatiele dynamiek van online media, waar zaken plotseling een andere wending kunnen nemen. Volgens Robbert Petterson is dit een goede reden om een ​​helder beeld te behouden van welke waarde je met welke partners aan wie levert. "Kom dichter bij de consument, de burger en de eindgebruiker – blijf bij hen, respecteer hen en behoud je rol in het ecosysteem." En zo keert het verhaal, zoals in elk levend ecosysteem, terug naar de oorsprong: de onderlinge afhankelijkheid die alles in beweging houdt.