'Samenspel draait om gemeenschappelijke doelen en vertrouwen.'

Succes is vaak een samenspel van minstens vier factoren: teamwork, strategie, data en impact. Dit geldt zowel voor grote digitale transformaties als voor topsport. In deze reeks artikelen spreken managementconsultants van Anderson MacGyver met meervoudig roeikampioen. Lisa BruijnincxIn deze tweede aflevering spreekt Edwin Wieringa, hoofdadviseur organisatie en management bij Guild, met haar over het belang van een goede teamgeest.

In de dubbel twee roeide Lisa Bruijnincx steevast met Fien van Westranden, met wie ze goud won op de wereldkampioenschappen van 2019. Toen haar vaste roeipartner dit jaar iets anders ging doen, stapte ze over naar de vier zonder stuurman: nieuw qua omgeving en qua team met uiteenlopende ervaringen, achtergronden en karakters. De uitdaging is om dit alles optimaal en resultaatgericht samen te brengen. Teamwork speelt hierin een fundamentele rol, net als binnen organisaties.

“Vrijwel vanaf het begin roeide ik samen met Fien,” zegt Laura. “We zijn elkaars tegenpolen, dus we vulden elkaar goed aan. In het begin vond ik het wel even wennen dat ze er niet bij was. Tijdens een training kon ik bijvoorbeeld al aan haar schouders zien hoe ze zich voelde. In een nieuw team duurt dat even. Het kost tijd om een ​​goede klik te vinden, maar het is gelukt.” Het viertal behaalde deze zomer de eerste plaats op de Wereldkampioenschappen onder 23 in Varese, Italië.

Edwin Wieringa: “Een vraag over je oude roeimaat: waarin verschilden jullie zo erg en hoe gingen jullie daarmee om?” Bruijnincx: “Fien en ik begonnen samen te roeien toen we 17 waren en op die leeftijd ga je anders met problemen om dan wanneer je 21 bent. Aanvankelijk was ik wat verlegener en terughoudender. We gingen bijvoorbeeld allebei anders om met een slechte trainingsdag.”

“In het begin zochten we vooral naar onze overeenkomsten en probeerden we op verschillende vlakken naar elkaar toe te groeien. Een goede coach leerde ons te accepteren dat ieders aanpak anders is. Hij liet ons zien wanneer iemand van ons ruimte nodig had, of wanneer het verstandig was om iets samen te doen. Daardoor versterk je elkaar.”

“Als we bijvoorbeeld voor een wedstrijd gestrest zijn, wil ik praten. Waar het ook over gaat, ik moet de spanning kwijt. Terwijl Fien en veel anderen zich in zichzelf terugtrekken. Dat past op dat moment niet en dat moet je erkennen. Dan moet ik iemand anders vinden om mee te praten en zij zoekt een rustige plek op.”

Een moeilijke periode

Anderson MacGyver-adviseur Edwin Wieringa wil weten of ze deze ervaring zal meenemen naar de vierpersoons skiff, waarin zij en slagroeier Femke Paulis de ervaren krachten zijn, terwijl Vera Sneijders en Willemijn Mulder jonger en nieuwer zijn. Dit alles terwijl er weinig tijd was om te trainen.

“We hadden iets minder dan twee maanden: een korte maar intense periode waarin we elkaar heel snel heel goed leerden kennen. We gingen allemaal anders om met spanningen. Ikzelf ben sindsdien openhartiger geworden en ook veel oplossingsgerichter. Omdat we niet allemaal hetzelfde zijn, moet je elkaar de ruimte geven en erop vertrouwen dat iedereen uiteindelijk de vereiste 110 procent inzet toont.”

Is het een voordeel voor de balans om twee minder ervaren mensen in de boot te hebben? "Absoluut. We hadden ook een goede mix qua ongeremdheid. Aan de ene kant dromen over wat mogelijk is, aan de andere kant realisme en resultaatgerichtheid. Qua balans werkte dat perfect. Natuurlijk hebben we bij de samenstelling van de boot ook rekening gehouden met de roeiprestaties en de karakters."

Bij Anderson MacGyver werkt het in grote lijnen op dezelfde manier. Het begint met de vraag: gaat het om strategie, technologie, data of iets organisatorisch? "We hebben daarvoor verschillende disciplines. De meer ervaren medewerkers hebben natuurlijk hun specialisme; zij delen die kennis met de minder ervaren mensen. Samen vormen ze de optimale mix. Dat is een duidelijke parallel met topsport."

Optimale rolverdeling

Volgens Edwin Wieringa draait het bovendien allemaal om complementaire karakters: je zet iemand die zich richt op feiten naast iemand die het grotere plaatje ziet. Een analist is een goede aanvulling op een relatiegerichte man of vrouw. "Voor die rolverdeling en de match met de klant hebben we intern nuttige tools, zoals de Myers-Briggs persoonlijkheidstest. Maar vertel eens: welke andere mensen spelen een rol in jouw team?"

Lisa Bruijnincx: “De vierpersoons skiff heeft twee coaches. De ene richt zich vooral op het gevoel, de andere op de concrete aspecten en analyses. Samen nemen deze coaches de uiteindelijke beslissing over wanneer er getraind of gerust moet worden en wat er tijdens de training moet gebeuren. Wie er in de boot zit, wordt bepaald door de bondscoach.”

Ze noemt deze taakverdeling een 'veilige kring' en een 'veilige teamomgeving'. Immers, wanneer een coach of manager de rollen van coördinator, coach en evaluator moet combineren, kan er onzekerheid ontstaan. "Je kunt dan beoordeeld worden op wat je deelt, waardoor je je niet vrij kunt uiten. Of, juist andersom, je kunt milder beoordeeld worden omdat de coach je goed kent. Wanneer je meerdere mensen betrekt en ook data gebruikt, worden conclusies en oordelen objectiever."

Tussentijdse evaluatie

Wieringa vraagt ​​zich af of ze dit aan organisaties zou aanraden: duidelijkheid over rolverdeling en invloed. Bruijnincx: “Hiërarchie is niet echt mijn ding, maar die zekerheid is erg belangrijk. Degenen die erg moe waren, konden een vertrouwelijk gesprek voeren met een van de coaches, die vervolgens samen het schema konden aanpassen. Omdat er soms ruimte was om een ​​stapje terug te doen, waren we allemaal in topconditie aan het begin.”

Anderson MacGyver houdt regelmatig evaluatiegesprekken met klanten om te peilen hoe iedereen presteert. Wieringa: “Bij Agile werken leg je verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie: eigenaarschap, betrokkenheid en ondersteunde besluitvorming binnen teams. Dit werkt aantoonbaar beter, hoewel het lastiger is in grotere organisaties omdat de individuele invloedsniveaus soms minder duidelijk zijn. Dan moet je ervoor zorgen dat de organisatie als geheel functioneert. Herken je dat ook? Heb je tips?”

"Verantwoordelijkheden kunnen het beste zo laag mogelijk in de organisatie worden toevertrouwd."

- Edwin Wieringa – Management Consultant door Anderson MacGyver

“Wanneer teams en organisaties te groot worden, houden mensen soms op met communiceren”, antwoordt Bruijnincx. “Dan worden alle individuele dromen niet meer gedeeld. Als het doel een medaille is en iedereen aan een andere kleur denkt, dan is er geen gezamenlijke focus. Mijn advies is om ieders dromen altijd expliciet te maken, zelfs als dat tot een beetje spanning leidt. Waar het uiteindelijk om gaat, is dat iedereen zich voor de volle 110 procent inzet om het gezamenlijke doel te bereiken.”

In de consultancywereld visualiseert één document of verklaring vaak concreet waar we op een bepaald moment willen staan. Edwin Wieringa: "Dan creëer je direct een band." Lisa Bruijnincx beaamt dit: "Het doel 'openlijk' formuleren is een geweldige manier om een ​​band te smeden. Dan kun je elkaar verantwoordelijk houden of je twijfels uiten. Je zit dan letterlijk in hetzelfde schuitje."